Gelijkwaardigheid in je relatie

Gelijkwaardigheid in je relatie houdt in dat jullie allebei evenveel meetellen. Jouw mening, jouw tijd en jouw behoeften zijn even belangrijk als die van je partner, en andersom. Dat is iets anders dan gelijk zijn. Jullie mogen verschillen in inkomen, in karakter en in wie wat doet in huis. Het gaat erom dat geen van beiden structureel het laatste woord heeft.

Wat betekent gelijkwaardigheid in je relatie precies?

Gelijkwaardig zijn zie je vooral aan hoe beslissingen tot stand komen. Wordt er naar jou geluisterd als je het ergens niet mee eens bent? Kun je nee zeggen zonder dat dat dagenlang gevolgen heeft? Mag je je eigen geld uitgeven, je eigen vrienden zien en je eigen keuzes maken over je werk?

In een gelijkwaardige relatie is het antwoord op die vragen voor allebei ja. Dat sluit niet uit dat één van jullie op een bepaald gebied de leiding heeft. De een regelt de financiën omdat die daar handig in is, de ander plant de vakanties. Het verschil is dat jullie daar samen voor hebben gekozen en dat het weer anders kan als het niet meer bevalt.

Waaraan merk je dat de balans scheef is?

Ongelijkheid sluipt er meestal langzaam in. Deze signalen zie je vaak:

• Eén van jullie past zich bijna altijd aan om gedoe te voorkomen.
• Beslissingen over geld, wonen of vrije tijd worden door één persoon genomen.
• De mening van de een wordt vaker weggewuifd of belachelijk gemaakt.
• Eén van jullie moet verantwoording afleggen en de ander niet.
• Het werk of de hobby van de een gaat steeds voor op dat van de ander.

Eén zo'n signaal op een drukke dag zegt weinig. Het gaat om het patroon over maanden. Vraag jezelf af: wie geeft er bij ons meestal toe, en is dat steeds dezelfde?

Speelt het een rol dat jullie man en vrouw zijn?

Dat kan. In de relatie tussen man en vrouw doen oude verwachtingen soms nog mee, ook bij stellen die zichzelf modern vinden. Veel vrouwen merken dat de zorg voor huis en kinderen als vanzelf bij hen terechtkomt. Veel mannen merken dat er van hen wordt verwacht dat zij het inkomen dragen en de knopen doorhakken. Dat geldt lang niet voor iedereen, en bij sommige stellen ligt het omgekeerd.

Het punt is niet welke verdeling jullie hebben. Het punt is of jullie haar hebben gekozen. Een traditionele verdeling kan heel gelijkwaardig zijn als jullie er allebei achter staan. Een moderne verdeling kan ongelijkwaardig zijn als één van de twee haar heeft opgelegd.

Hoe maak je jullie relatie gelijkwaardiger?

Begin met benoemen wat je ziet, zonder schuld uit te delen. 'Ik merk dat ik meestal toegeef als we het oneens zijn over het weekend. Ik wil dat anders.' Dat is duidelijk en laat ruimte voor een gesprek.

Kijk daarna per onderwerp hoe jullie beslissen. Bij grote uitgaven kun je afspreken dat jullie het allebei eens moeten zijn. Bij vrije tijd kun je om de beurt kiezen. En let op de kleine dingen: wie vraagt er aan wie toestemming, en wie deelt alleen mee? 'Ik ga zaterdag weg' is iets anders dan 'Ik wil zaterdag weg, komt dat uit?' Als jullie allebei die tweede zin gebruiken, zit je al dicht bij gelijkwaardigheid.

Wanneer is ongelijkheid een serieus probleem?

Scheefgroei is iets anders dan controle. Als je partner bepaalt wie je mag zien, je geld beheert zonder dat jij erbij kunt, je telefoon controleert of je bang maakt, dan is er geen sprake van een scheve balans maar van een onveilige situatie. Dat los je niet op met een goed gesprek aan de keukentafel. Veilig Thuis is gratis en dag en nacht bereikbaar op 0800-2000.

Bij gewone scheefgroei helpt het om er regelmatig op terug te komen. Vraag elkaar eens per paar maanden: 'Voelt de verdeling voor jou nog eerlijk?' Het antwoord kan je verrassen, en het geeft allebei de kans om bij te sturen.