Verwachtingen uitspreken in je relatie

Verwachtingen uitspreken betekent dat je hardop zegt wat je van je partner hoopt, in plaats van te wachten tot die het zelf bedenkt. Dat klinkt eenvoudig, maar veel stellen doen het zelden. Je denkt dat het logisch is dat hij belt als hij later thuis is. Zij denkt dat het logisch is dat jullie de zondag vrijhouden voor familie. Zolang niemand het zegt, blijft het een stille afspraak waar maar één van de twee van weet.

Waarom is verwachtingen uitspreken zo lastig?

Vaak voelt het alsof het niet meer telt als je erom moet vragen. 'Als hij echt om me gaf, wist hij dit toch?' Die gedachte is begrijpelijk, maar je partner kan geen gedachten lezen. Wat voor jou vanzelfsprekend is, heb je meegekregen van thuis, van eerdere relaties of uit je omgeving. Je partner heeft een andere rugzak.

Daar komt bij dat vragen kwetsbaar maakt. Je kunt een nee krijgen. Zwijgen voelt veiliger, maar dan stapelt de teleurstelling zich op tot ze er op een onhandig moment uitkomt.

Welke verwachtingen blijven vaak onuitgesproken?

Het gaat zelden om de grote levensvragen. Die bespreken de meeste stellen wel. Het zijn juist de alledaagse dingen die blijven liggen:

• Hoe vaak jullie contact hebben op een dag en hoe snel je reageert op een bericht.
• Wie het initiatief neemt voor uitjes, afspraken en vakanties.
• Hoeveel tijd ieder voor zichzelf heeft, en hoeveel tijd jullie samen doorbrengen.
• Hoe jullie omgaan met familie, verjaardagen en feestdagen.
• Wat je van de ander verwacht als je verdrietig, ziek of gestrest bent.
• Hoe vaak en op welke manier jullie genegenheid tonen.

Soms spelen ook ideeën mee over wat een man of een vrouw hoort te doen. Veel mannen voelen de verwachting dat zij sterk moeten zijn en niet klagen. Veel vrouwen voelen de verwachting dat zij aanvoelen wat iedereen nodig heeft. Niet iedereen herkent zich daarin, maar het loont om te checken of zulke ideeën bij jullie ongemerkt meedoen.

Hoe zeg je wat je verwacht zonder verwijt?

Begin bij jezelf en maak het concreet. 'Jij denkt nooit aan mij' is een aanval. 'Ik vind het fijn als je even appt wanneer je later bent, dan hoef ik me geen zorgen te maken' is een verzoek. Het verschil zit in drie dingen: je praat over jezelf, je noemt één situatie en je zegt wat je graag wilt in plaats van wat er misging.

Kies ook een goed moment. Midden in de irritatie komt een verwachting er meestal uit als een beschuldiging. Wacht tot jullie allebei rustig zijn. 'Kan ik iets met je bespreken wat ik lastig vind om te zeggen?' Zo'n opening geeft de ander de kans om echt te luisteren.

Wat als je partner iets anders verwacht dan jij?

Uitspreken is geen garantie dat je krijgt wat je wilt. Je partner mag er anders over denken. Misschien wil jij elke avond samen eten en heeft de ander twee avonden sport. Dan weten jullie in elk geval waar jullie staan, en kunnen jullie zoeken naar iets wat voor allebei werkt.

Vraag door voordat je gaat onderhandelen. 'Wat maakt die avonden voor jou belangrijk?' Vaak blijkt er een behoefte onder te zitten die je best kunt begrijpen, zoals ontspanning of contact met vrienden. Vanuit dat begrip is een middenweg makkelijker te vinden dan vanuit twee standpunten.

Hoe maak je er een gewoonte van?

Eén goed gesprek is een begin, maar verwachtingen veranderen. Een nieuwe baan, een verhuizing of een kind gooit alles door elkaar. Stellen die hier handig in zijn, checken regelmatig bij elkaar in. Dat hoeft niet zwaar te zijn. Een vast moment in de week met de vraag 'Is er iets wat je deze week van mij nodig hebt?' is vaak al genoeg.

Zeg het ook als iets goed gaat. 'Fijn dat je vanochtend de boodschappen deed, daar had ik op gehoopt.' Zo weet je partner wat voor jou telt.